Pankreas Nedir? Görevleri ve Vücut İçin Hayati Önemi

Pankreas nedir sorusu, genellikle sindirim sorunları veya şeker hastalığı ile ilgili konular gündeme geldiğinde merak edilir. Pankreas, karın boşluğunun derinliklerinde, midenin hemen arkasında yer alan ve yaklaşık 15 cm uzunluğunda, yaprak şekline benzeyen hayati bir organdır. Hem sindirim sisteminin bir parçası olarak hem de hormon üreten bir bez olarak ikili bir role sahiptir. Bu sessiz kahraman, yediğimiz yiyeceklerin enerjiye dönüşmesinden kan şekerinin dengelenmesine kadar vücudumuzun en kritik metabolik süreçlerini yönetir.

Pankreasın sağlığı, genel sağlığımızın temel taşlarından biridir. Pankreasta meydana gelen herhangi bir aksaklık (iltihaplanma, tümör veya kist gibi), diyabetten sindirim bozukluklarına kadar geniş bir yelpazede ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle pankreasın işlevlerini anlamak, sağlığımızı korumak adına atılacak ilk adımdır. Bu yazıda, pankreasın ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve sağlığını korumak için nelere dikkat etmeniz gerektiğini detaylarıyla ele alacağız.

Tedavi İçin Bizi Ara & WhatsApp: +90 530 917 30 30

Pankreasın Vücuttaki Yeri ve Yapısı

Pankreas, karın bölgesinin arka duvarında (retroperitoneal alanda), omurganın önünde yerleşmiştir. Konumu itibarıyla “derin” bir organdır, bu da onu dışarıdan gelen darbelere karşı korunaklı kılarken, hastalıklarının teşhisini (ultrason gibi yöntemlerle) bazen zorlaştırabilir. Pankreas anatomik olarak dört ana bölüme ayrılır:

Baş (Caput): Onikiparmak bağırsağının (duodenum) “C” şeklindeki kıvrımına oturur. En geniş kısımdır.
Boyun (Collum): Baş ile gövdeyi birleştiren kısa kısımdır.
Gövde (Corpus): Midenin arkasında uzanan ana kısımdır.
Kuyruk (Cauda): Dalağa kadar uzanan en ince uç kısımdır.

Pankreasın Görevleri Nelerdir? (Ekzokrin ve Endokrin)

Pankreas, vücutta iki farklı sistemi aynı anda yöneten nadir organlardan biridir:

1. Sindirim Görevi (Ekzokrin Fonksiyon)

Pankreas hücrelerinin büyük bir kısmı (%95’i), sindirim enzimleri üretmekle görevlidir. Bu enzimler, pankreas kanalı aracılığıyla onikiparmak bağırsağına dökülür.
– Amilaz: Karbonhidratları (nişastayı) şekere parçalar.
– Lipaz: Yağları parçalayarak emilebilir hale getirir.
– Proteaz (Tripsin/Kimotripsin): Proteinleri amino asitlere ayırır. Bu enzimler olmadan yediğimiz besinler sindirilemez ve vücut ihtiyacı olan enerjiyi alamaz.

2. Hormon Görevi (Endokrin Fonksiyon)

Pankreasın içinde “Langerhans Adacıkları” adı verilen özel hücre grupları bulunur. Bu hücreler, kan şekerini düzenleyen hormonları üretir ve doğrudan kana verir.
– İnsülin: Kandaki şekerin (glukoz) hücrelere girmesini sağlayarak kan şekerini düşürür.
– Glukagon: Kan şekeri düştüğünde karaciğerdeki depolanmış şekeri kana salarak kan şekerini yükseltir. Bu denge bozulduğunda diyabet (şeker hastalığı) ortaya çıkar.

Tedavi İçin Bizi Ara & WhatsApp: +90 530 917 30 30

Pankreas Hastalıkları ve Belirtileri

Pankreasta meydana gelen sorunlar, sindirim ve hormon sistemini doğrudan etkiler. En sık görülen pankreas hastalıkları şunlardır:

Pankreatit (Pankreas İltihabı)

Pankreas enzimlerinin organ içinde erken aktifleşerek pankreası sindirmesiyle oluşan iltihaptır.
Belirtileri: Şiddetli ve kuşak tarzında karın ağrısı, bulantı, kusma, ateş. Genellikle safra taşları veya alkol kullanımı nedeniyle oluşur.

Pankreas Kanseri

Sinsi ilerleyen ve agresif bir tümördür. Genellikle pankreasın kanal hücrelerinden kaynaklanır.
Belirtileri: Ağrısız sarılık, açıklanamayan kilo kaybı, sırta vuran ağrı, yeni başlayan diyabet.

Diyabet (Şeker Hastalığı)

Tip 1 diyabet, pankreasın hiç insülin üretememesi; Tip 2 diyabet ise vücudun insüline direnç göstermesi veya pankreasın yeterli insülin üretememesi durumudur.

Neden Prof. Dr. Oğuzhan Karatepe ile Pankreas Cerrahisi?

Pankreas hastalıklarının, özellikle de pankreas kanseri ve kistlerinin tedavisi, cerrahi açıdan vücudun en zorlu ve teknik beceri gerektiren alanlarından biridir. Pankreasın hayati damarlara komşuluğu ve hassas yapısı, cerrahın tecrübesini kritik hale getirir.

Prof. Dr. Oğuzhan Karatepe, 25 yılı aşkın genel cerrahi tecrübesi ve 3000’den fazla başarılı ameliyat ile pankreas cerrahisinde uzmanlaşmıştır. Özellikle “ameliyat edilemez” denilen damar tutulumlu ileri evre pankreas kanserlerinde uyguladığı ileri cerrahi teknikler (vasküler rezeksiyon) ve laparoskopik/robotik cerrahi yaklaşımları ile tanınmaktadır. Pankreas sağlığınızla ilgili en doğru tanıyı koymak ve en etkili tedavi planını oluşturmak için Prof. Dr. Karatepe ve ekibiyle güvenle yola çıkabilirsiniz.

Tedavi İçin Bizi Ara & WhatsApp: +90 530 917 30 30

Pankreas cerrahisinde deneyim neden önemlidir?

Pankreas ameliyatları (örneğin Whipple), komplikasyon riski yüksek işlemlerdir. n Araştırmalar, bu ameliyatların yüksek hacimli (yılda çok sayıda vaka yapan) merkezlerde ve deneyimli cerrahlar tarafından yapıldığında, başarı oranının arttığını ve iyileşme süresinin kısaldığını kanıtlamaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Pankreas olmadan yaşanır mı?

Evet, pankreas olmadan yaşamak mümkündür, ancak zorlu bir süreçtir. Pankreasın tamamı alındığında (Total Pankreatektomi), hasta ömür boyu dışarıdan sindirim enzimi ilaçları ve insülin iğnesi kullanmak zorundadır. Bu durum “cerrahi diyabet” olarak adlandırılır ve sıkı takip gerektirir.

Pankreas ağrısı nerede hissedilir?

Pankreas ağrısı tipik olarak karnın üst orta kısmında, göbek deliğinin üzerinde ve göğüs kafesinin hemen altında hissedilir. En belirgin özelliği, ağrının “kuşak gibi” yanlara ve doğrudan sırta vurmasıdır. Yemekten sonra şiddetlenebilir.

Pankreasa ne iyi gelir? Nelerden uzak durmalı?

Pankreas sağlığı için en önemli kural alkol ve sigaradan uzak durmaktır. Beslenmede ise aşırı yağlı, kızartılmış gıdalardan kaçınmak, bol su içmek, taze sebze-meyve ve tam tahıllara ağırlık vermek pankreası yormadan çalışmasını sağlar.

Pankreas kanseri neden tehlikelidir?

Pankreas kanseri sinsi ilerler ve erken evrede belirti vermez. Belirti verdiğinde (sarılık, ağrı gibi) genellikle çevre dokulara veya damarlara yayılmış olur. Ayrıca biyolojik olarak agresif bir türdür. Bu nedenle erken teşhis ve risk grubundaki kişilerin (aile öyküsü olanlar, diyabetliler) taraması çok önemlidir.

Pankreas enzim eksikliği nasıl anlaşılır?

Eğer pankreas yeterli enzim üretemezse (pankreas yetmezliği), yiyecekler sindirilemez. Belirtileri; yemeklerden sonra şişkinlik, gaz, kilo kaybı ve en önemlisi yağlı, yapışkan, kötü kokulu ishaldir (steatore).

Yasal Uyarı

Dikkat: Bu web sitesinde yer alan içerikler, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Pankreas hastalıkları ciddi tıbbi durumlardır ve kişiye özel tanı/tedavi gerektirir. Burada sunulan bilgiler, bir doktorun yapacağı muayene ve değerlendirmenin yerini tutamaz. Lütfen şikayetleriniz için Prof. Dr. Oğuzhan Karatepe ile iletişime geçiniz.

Pankreas Sağlığı ve Tedavisi İçin Bize Ulaşın

Pankreas hastalıkları, kanser cerrahisi veya açıklanamayan karın ağrılarınız için uzman bir görüşe mi ihtiyacınız var? Prof. Dr. Oğuzhan Karatepe ve deneyimli ekibi, en güncel tanı yöntemleri ve cerrahi çözümlerle yanınızdadır.

Tedavi İçin Bizi Ara & WhatsApp: +90 530 917 30 30