Pankreas Hastalıkları Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

İçindekiler & Table of Content

Pankreas Hastalıkları Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

Prof. Dr. Oğuzhan Karatepe Pankreas, Pankreas Kanseri tedavileri yazıları ve makaleleri

1. Pankreas ve Görevleri

Pankreas, karın bölgesinde mide arkasında yer alan bir organdır ve iki temel işlevi vardır:

  • Endokrin fonksiyon: İnsülin ve glukagon gibi hormonları salgılar, kan şekerini düzenler.
  • Ekzokrin fonksiyon: Sindirim enzimleri üretir (amilaz, lipaz, tripsin) ve bu enzimler ince bağırsağa salgılanır.

2. Pankreas Hastalıkları ve Türleri

A. Pankreatit (Pankreas İltihabı)

  • Akut Pankreatit: Ani başlayan, genellikle safra taşları veya alkol nedeniyle olur.
    Belirtiler: Şiddetli karın ağrısı (sıklıkla sırta vurur), bulantı, kusma, ateş, kalp çarpıntısı.
  • Kronik Pankreatit: Uzun süreli iltihap, çoğunlukla alkol bağımlılığı veya genetik nedenlerle olur.
    Belirtiler: Sürekli karın ağrısı, kilo kaybı, yağlı dışkı (steatore), diyabet gelişebilir.

B. Pankreas Kanseri

  • Tipi: Çoğunlukla adenokarsinom (pankreasın ekzokrin kısmından kaynaklanır).
  • Risk Faktörleri: Sigara, ileri yaş, kronik pankreatit, aile öyküsü, diyabet.
  • Belirtiler:
    • Karın üst kısmında ağrı, sırta yansıyan ağrı
    • Sarılık (özellikle baş bölgesi tümörlerinde)
    • Kilo kaybı, iştahsızlık
    • Bulantı, kusma
    • Diyabet gelişimi veya kötüleşmesi

C. Pankreas Kistleri ve Nadir Tümörler

  • Kistadenom, intraduktal papiller kistli tümör (IPMN) gibi iyi huylu veya kanser öncesi yapılar olabilir.
  • Çoğu belirti vermeden bulunur; bazen karın ağrısı veya sindirim sorunları yapabilir.

D. Endokrin Bozukluklar

  • Pankreasın hormon üreten kısmındaki sorunlar (insülinoma, glukagonoma) nadirdir, fakat hipoglisemi veya hiperglisemiye yol açabilir.

3. Tanı Yöntemleri

  • Kan testleri: Amilaz, lipaz, glukoz, tümör belirteçleri (CA 19-9).
  • Görüntüleme:
    • Ultrason (karın ultrasonu)
    • CT (bilgisayarlı tomografi)
    • MR / MRCP (pankreas ve safra yolları görüntüleme)
    • Endoskopik ultrason (EUS) ve biyopsi

4. Tedavi ve Ameliyatlar

A. Pankreatit Tedavisi

  • Akut pankreatit: Hastanede sıvı tedavisi, ağrı kontrolü, beslenme desteği. Gerekirse safra taşları çıkarılır.
  • Kronik pankreatit: Diyet değişikliği, enzim desteği, ağrı yönetimi, alkol ve sigara bırakılması.

B. Pankreas Kanseri Tedavisi

  • Cerrahi:
    • Whipple ameliyatı (pankreatikoduodenektomi): Baş bölgesi tümörleri için
    • Distal pankreatektomi: Kuyruk bölgesi tümörleri için
    • Total pankreatektomi: Nadir durumlarda
  • Kemoterapi ve radyoterapi: Cerrahi mümkün olmayan veya destek tedavi olarak
  • Palyatif tedavi: Sarılık, ağrı veya sindirim sorunlarını azaltmak için

C. Kist ve Tümörlerin Cerrahisi

  • Bazı kist ve tümörler ameliyatla alınır, çünkü kanser riski taşıyabilirler.

5. Önleme ve Yaşam Tarzı

  • Sigara ve alkolü bırakmak
  • Sağlıklı, dengeli beslenmek
  • Diyabet ve obeziteyi kontrol altında tutmak
  • Düzenli doktor kontrolleri ve riskli kişilerde tarama